Dijital Teknolojinin Çevresel Ayak İzinin Kağıt Karşısında Daha Az Olduğunu mu Düşünüyorsunuz? Yanıldınız.
Sürdürülebilir bir gelecek, isteyenler için söyleyelim. Bu tip bir gelecek ancak yenilebilir hammadde ve yenilenebilir enerji kullanarak üretim yapılırsa mümkün. Sonuçta elde ettiğiniz ürün ya da hizmet geri dönüştürülmüş ya da dönüştürülebilir ve döngüsel ekonomiye uygun olmalıdır.
Bu durumda kâğıt sürdürülebilir gelecek için en avantajlı malzemedir. Ama bize söylenen bu değil. Elektronik ortamlar “daha yeşil” olarak gösteriliyor. Peki niçin? Çünkü elektronik iletişim daha az maliyetli ve olabilir. Pazarlama konusunda da anlatılanların önemli bir kısmı hatalıdır. Sonuçta elektronik, kâğıttan daha yeşildir söylemi bilimle değil, ekonomik sebeplerle ortaya atılmış bir tez olarak kalıyor.
Kâğıt daha sürdürülebilirdir:
1-Yenilenebilir bir kaynaktan üretilmektedir.
2-Üretiminde çok su kullanır ancak %90’ı arıtmaya geri döner.
3-Üretim işleminde karbon dengeli bio enerji kullanır.
4-Her türlü malzemeden daha fazla geri dönüştürülebilir.
Elektronik ise sürdürülebilir değildir:
1-Elektronik cihazlar ve onları destekleyen sunucular sınırlı kaynaklara sahip bir hammaddeye ihtiyaç duyar.
2-Cihazlar ve sunucular fosil yakıt kullanırlar.
3-Cihazların geri dönüşümü sınırlıdır ve büyük çöplükler oluştururlar.
Türkiye nüfusunun %88’inden fazlası yani 77 milyondan fazla kişi internet kullanmaktadır. Günlük internet kullanımı kişi başı yedi saati aşmaktadır. Dünyada 5 milyar kişi bizimle aynı sürelerde (günlük 7 saat) internet kullanıyor. Cep telefonu ile internet kullanım oranı ülkemizde %97’ye yaklaşmış durumda. Türkiye nüfusunun %98’inin akıllı telefonu, %59’unun akıllı saati, %63’ünün ise dizüstü ya da masa üstü bilgisayarı bulunuyor. Küresel sosyal medya kullanımı ise kişi başı ortalamasında 2 saati geçiyor.
Tüm bu cihazlar ve temel sebebi olan internet kullanımı ise çok önemli miktarda bir elektrik tüketimi demek. Sadece cihazlar ve onların üretimi için harcanan elektrik değil sunucular, yapay zekâ ve kripto para önümüzdeki yıl Japonya’nın (125 milyon insan) elektrik tüketimine bedel. Tebrikler. Elektronik iletişim dünyamıza müsrif bir ülke daha ekledi.
Son olarak ekleyelim ki farkına varalım. Son beş yılda 2022-2025 arasında internet kullanıcı sayısı %78, internet trafiği %600 arttı.
Şimdi de karar vermeyi size bırakalım. Hangisi daha yeşil? Kâğıt mı, elektronik iletişim mi?
Bir diğer yazımız Güç Açlığı: Elektronik İletişim
Bir diğer yazımız: Kağıt ve Sürdürülebilirlik
Rakamlar uluslararası Enerji Ajansı, Nature Communication ve GWI kaynaklıdır.